Mijn zoon heeft niets met “dat wat hoort” of tradities of sociaal wenselijk gedrag. Ik vind dat ergens heel mooi, omdat hij volledig zijn eigen gevoel en pad volgt. Kun je je voorstellen hoe dat moet zijn als jij je niet druk maakt om “dat wat je hoort te doen”? Heerlijk vrij en ongedwongen. De andere kant is dat sociale interventies voor hem heel verwarrend kunnen zijn en hij daar heel moe van kan worden. Soms is dat voor ons ouders ook wel ingewikkeld, want hij heeft ook niets met de uitleg die wij geven waarom het toch netjes is om het wel te doen. Laat ik zeggen, we krijgen de beleefdheidsvormen er maar beetje bij beetje “in”. Om van dat wat logisch is nog maar te zwijgen. Het was tweede Paasdag en we gingen naar mijn zus en haar gezin. Daar had zij een voortreffelijke brunch voor ons voorbereid en we konden heel fijn aanschuiven. Sam vond de versgeperste sinaasappelsap lekker en vroeg om nog een glas. Zijn vader schonk deze in. Helaas ging dat mis en 250 ml sap ging over een deel van de broodjes, Sam zelf en het kleed. Ik gaf een klein gilletje van schrik. Drie mensen stonden op om zo snel mogelijk in te grijpen. Sam stond erbij en keek ernaar. Schakelen lukt dan niet. Thuis hebben wij hem inmiddels wel zover dat hij bij morsen opstaat en een doek pakt in de keuken. Dat is inmiddels zo aangeleerd, deze lade gaat nu open. Maar in een andere omgeving lukt dat niet. Bovendien zou Sam hebben gezegd dat hij niet degene was die het had gemorst en dus niet zou hoeven helpen. Een bepaalde logica in zijn hoofd waar wij niet zo blij mee zijn. Feitelijk is het waar, maar het is sociaal wenselijk om toch even te helpen, aangezien het zijn sap zou zijn. Afijn de boel was schoon en iedereen ging weer zitten. Mijn man schonk ditmaal voorzichtig Sam zijn glas in en gaf deze aan hem. Sam weigerde direct ‘ik ga dit echt niet opdrinken hoor!’. Natuurlijk was er niks mis met de sinaasappelsap. Het laatste restje dat nog in de kan zat, werd hem gegund. Voor Sam zat er nu een lading aan. De chaos die ontstond doordat het eroverheen ging, is nu gekoppeld aan deze sinaasappelsap en dus wil hij niet meer. Je moet het echt doorhebben om het te zien en te begrijpen. Wij hebben heel wat psycho-educatie nodig gehad om zijn brein te snappen. Het is voor ons volwassenen totaal niet logisch en zelfs onbeleefd. Ik zag mijn zwager kijken. Gelukkig zweeg hij wel. Mijn man en ik zeiden namelijk direct ‘Ja dit is dus precies wat erbij hoort’. Dit moest de hint zijn voor hen. Voordat we wisten hoe zijn brein werkt en hoe zijn informatieverwerking gaat, konden we om dit soort situaties aardig gefrustreerd raken. Toen hij klein was nog niet. Destijds probeerden wij het met uitleg. Na verloop van tijd kwam de frustratie: waarom begrijpt hij nu nog niet dat dit niet oke is? En vanaf zijn 7e levensjaar konden we echt boos worden. ‘Je drinkt dit nu gewoon op Sam, er is niks mis met de sap, dit is het laatste restje en dit gunden we jou nog. Het is echt super onbeleefd om nu te weigeren’. Het zou een totale escalatie kunnen veroorzaken. De uitleg zou niet kloppen met dat wat er in zijn hoofd gaande is. Hij zou heel hard kunnen gaan huilen of vreselijk kwaad worden. Misschien zelfs gaan gooien met dat wat voor handen ligt. Dat mijn zusje erbij zit zou op zo’n moment niet meer uitmaken. Het vraagt van ons ongelooflijk veel geduld en begrip. Ik ben zo onwijs trots op mijn man en mijzelf dat we dit kunnen opbrengen. Dat we ons echt wilden verdiepen in hoe dat voor hem werkt. Het heeft mij niet alleen persoonlijk veel opgeleverd, ook professioneel gezien snap ik nu zoveel meer van de informatieverwerking van kinderen in het algemeen. Want zodra je het begrijpt en ziet, zodra je weet dat een kind het niet opzettelijk doet, maar niet anders kan. Zodra je snapt dat het geen onwil is, maar onmacht, dan reageer je niet meer vanuit emotie. En dan……nou dan ontstaat er zoveel meer sereniteit! Dat is wat ik ieder gezin gun!!